
|
POCZĄTEK |
HISTORIA |
MUZEUM |
SCHEMATY |
SERWIS |
|
LITERATURA |
MOJE KONSTRUKCJE |
O MNIE |
W tym rozdziale, zupełnie nowym, bo założonym 6 maja
2007r. chciałbym opisać kilka swoich własnych konstrukcji. Nie mam się
specjalnie czym chwalić, bo niewiele z tych prac przetrwało próbę czasu.
Modyfikacja komputera 130XE
Montaż FDD krok po kroku
Interfejs IDE w 1040STE
Budowa drukarki 3D
1. MODYFIKACJA KOMPUTERA 130XE
Pewnego pięknego dnia dostałem od mego
nieżyjącego już Kolegi Mariusza Geislera interfejs stacji dyskietek
Karin Maxi. Miałem też w swoich rupieciach napęd FDD od laptopa, więc
postanowiłem wmontować całość do wnętrza Atarynki. Nadawały się do tego
wyłącznie modele XE, bo w XL nie było miejsca na napęd.
Po wielu przymiarkach wybrałem 130XE, rozszerzyłem mu
pamięć do 1088K na simmie, a taka pamięć była potrzebna, aby ramdysk
mógł pomieścić całą zawartość dyskietki 3,5", czyli 720K.
Wypiłowałem więc odpowiedni otwór nad portami
dżojstika i skróciłem wewnątrz górnej obudowy "stalaktyt" do mocowania
obydwu połówek. Ubyła więc jedna śrubka i obudowa się "rozdziawiała",
ale i na to znalazł się sposób. Oto zdjęcie przedstawiające wynik prac
(niestety, tylko kilka zdjęć mi zostało).

Poniżej prawej krawędzi napędu widoczny jest wkręt,
który zastąpił brakujący. Z tyłu widoczne są zatrzaski od złącza
Centronics, które to złącze zastosowałem do podłączenia zewnętrznego
napędu 720K 5,25". Interfejs Karin Maxi umocowałem wewnątrz nad gniazdem
kartridża. Simm 1M leżał na podstawowym banku pamięci,pozostała logika
umocowana była na istniejących układach i połączona kynarem. Oryginalny
zasilacz już nie wystarczał do zasilania całości, więc zastosowałem
impulsowy 5V/5A.
Dalsza modyfikacja objęła domontowanie
dodatkowych systemów operacyjnych, w sumie było ich 8: 400/800, XL, XE,
XEPL, HIGH CHIP, QMEG, BIBO MONITOR i OMNI MONITOR. Te dwa ostatnie nie
były praktycznie wykorzystywane, ale wypełniały wolne miejsce w epromie.
Co ciekawe, wybór odpowiedniego systemu operacyjnego odbywał się przy
wyłączonym komputerze przez naciskanie przycisku po prawej stronie
napisu ATARI, a nazwa aktualnego wyświetlana była na ośmiomiejscowym
alfanumerycznym wyświetlaczu LED. Wymontowałem go z jakiejś starej
gierki nabytej w sklepie na Białostockiej (gdzie te czasy, gdzie...).


Pochwaliłem się tym na jakimś forum i pewien gość z
Francji koniecznie chciał to mieć. Sprzedałem mu to w końcu, bo chciałem
zrobić nowszą wersję. Zanim się do tego zabrałem już kolega z Francji
"zapotrzebował" jeszcze jeden taki zestaw. Zostałem więc zmuszony
niejako do dalszych prac. Poszedłem nieco dalej i, z braku kolejnego
wyświetlacza, wymyśliłem generator obrazu, który wyświetlał aktualny
system na ekranie monitora, oczywiście gdy komputer był wyłączony. Wtedy
też można było dokonać wyboru systemu za pomocą naciskania klawisza
RESET. Miałem sporo kłopotu z uzyskaniem stabilnego obrazu, aż w końcu
zwyczajnie zerżnąłem fragment układu z TRS80. Obraz, a właściwie 4
bitmapy obrazów o różniącej się treści i rozdzielczości 256X256
zawartych było w epromie 27C256, czyli na każdy obraz przypadało 8K. Tak
więc okroiłem ilość systemów do czterech, choć układ mógł być w prosty
sposób rozbudowany do ośmiu systemów poprzez zastosowanie epromu 27C512
dla bitmap i 27C010 dla systemów. Kolejny bit licznika U9 (QC) powinien
być podłączony wtedy do A15 epromu bitmap i A16 epromu systemów. Obrazy
tworzyłem na pececie jakimś programem graficznym. Były to czarno-białe
obrazy z tekstem wypisanym czcionką taką jak logo Atari. Poniżej
przedstawiam schemat układu:

Szesnastobitowy licznik na układach LS593 (U1 i U2)
taktowany jest częstotliwością 4MHz. Trzy najmłodsze bity licznika
(BIT0-BIT2) określają numer bitu z bajtu w epromie U3, którego wartość
(tego bitu) pojawi się na wyjściu Y układu U4. Kolejne bity licznika
(BYT0-BYT12) określają adres bajtu w epromie. Bajty są sekwencyjnie
adresowane i ich wartość pojawia się na wyjściu epromu. Powstał w ten
sposób shifter, na którego wyjściu kolejno pojawiają się piksele obrazu.
Gdy ostatni bit ostatniego bajtu obrazu pojawi się na wyjściu - starsze
bity BYT5-BYT12 są zerowane przez układ U104B (w tym przypadku jest to
wolna połówka układu LS123 pracującego w Karin Maxi)i generowany jest
impuls synchronizacji ramki. BYT4 licznika steruje także generacją
impulów synchronizacji linii (zauważmy, że impulsy te pojawiają się
także w czasie trwania impulsu ramki). Układy U5, U6 i U7 kształtują
zespolony sygnał synchronizacji. Układ U8A poprawia kształt przebiegów
(krawędzie liter), a tranzystor T1 miesza sygnał synchronizacji i
obrazu. Tanzystor T2 ma emiter połączony z emiterem tranzystora
wyjściowego wizji komputera (Q3).
Układ U9 to licznik zliczający ilość naciśnięć
klawisza RESET (ale tylko gdy komputer jest wyłączony), tak więc stan
jego wyjść określa, który obraz i który system operacyjny jest aktualnie
wybrany. Po włączeniu zasilania komputera na wejściu ENP tego układu
pojawia się stan niski INHIBIT i dalsze naciskanie resetu nie wpływa na
stan wyjść.
Układ U5A i układ U102A (wolny inwerter
Schmitta z generatora kwarcowego Karin Maxi) kształtują impulsy z
klawisza RESET. Dioda D1 odcina wpływ tych układów na normalne działanie
resetu.
Jeszcze słów parę na temat bitmap. Otóż
pecetowa bitmapa (plik o rozszerzeniu bmp) ma 62 bajtowy nagłówek, który
nie powinien się znaleźć w epromie. Obraz zawarty w 8K pamięci (8192
bajty) tworzy plik o długości 8254 bajty. Software programatora epromów
pozwala na pominięcie nagłówka i zapis "czystej" bitmapy do epromu.
Układ U4 posiada też wyjście zanegowane W, co
pozwala na odwrócenie obrazu (inverse video). Aby układ poprawnie
działał konieczne jest rozdzielenie wyprowadzeń wyłącznika zasilania,
które są zwarte na płycie. Można też przerobić złącze zasilacza tak, by
dołączyć również napięcie +12V do zasilania np. zewnętrznego napędu
5,25" (tak było to zrobione w pierwszej wersji komputera).
2. Montaż wewnętrznego FDD krok po kroku
Do zamontowania wewnątrz komputera Atari XE
nadają się napędy dyskietek 3,5" od laptopów. Na rynku jest jeszcze
dostępnych wiele modeli, ja użyłem modelu D353F3 firmy Mitsumi. Aby
flopka zamontować do wnętrza atarynki (w tym wypadku 130XE) trzeba się
trochę natrudzić. Niezbędne narzędzia to: imadło, młotek, wiertarka z
kompletem wierteł, piłka do metalu, pilniki gładzik i zdzierak,
suwmiarka lub dokładna miarka, punktak i nożyce do blachy.
Potrzebna też będzie cienka blacha grubości 0.5mm, np.
z puszek, do wykonania uchwytów mocujących flopek w komputerze.
Pracę zaczniemy od zmierzenia flopka (szerokość,
długość i grubość, rozstaw otworów mocujących). Napęd należy ułożyć w
komputerze (z płytą główną i rozszerzeniami) w takim położeniu, jakie
będzie zajmował. Należy zwrócić uwagę, aby nie wystawał ponad występy
oporowe klawiatury, najlepiej by był niewielki odstęp między flopkiem i
klawiaturą. Warunki te wymuszają skośne ułożenie napędu. Może być
konieczne przekonstruowanie istniejących rozszerzeń tak, by uzyskać
odpowiednią ilość miejsca na flopek, elementy mocujące i interfejs. Ja
wybrałem interfejs Karin Maxi, ale można też zastosować XF351. Musiałem
usunąć oryginalne płytki Simple Stereo i IO Board oraz zaprojektować
nowe, bardziej płaskie. Interfejs Karin Maxi umieściłem pod flopkiem,
Simple Stereo połączyłem z interfejsem SIO2USB i zajmuje on miejsce
między flopkiem i złączem klawiatury.

Zaznaczamy wewnątrz obudowy komputera położenie flopka, demontujemy
wszystko z obudowy i zaczynamy cięcie dolnej obudowy. Ja używam do tego
piłki do metalu z wąskim ostrzem. Zostawiamy naddatek na dopiłowanie.
Ostatnią fazę piłowania wykonujemy gładzikiem uważając, by nie
przeciągnąć ponad wymiar. Często sprawdzamy jak flopek wchodzi w
szczelinę.

Gdy dopasowanie dolnej obudowy zostanie ukończone -
składamy obie połówki i zaznaczamy od środka na górnej połówce linie
cięcia.


Odcinamy też słupek mocujący i płaski występ ogranicznika klawiatury, co widać na poniższym zdjęciu:


Po ostatecznym dopiłowaniu trzeba jeszcze lekko
sfazować krawędzie wyciętego otworu. Najtrudniejszą część pracy mamy za
sobą. Teraz pozostaje wycięcie wsporników mocujących flopek, ich
odpowiednie dogięcie, wywiercenie niezbędnych otworów i próbne
umocowanie flopka celem sprawdzenia dopasowań całości.


Napęd jest umocowany do płyty głównej. Do lewego zamocowania
wykorzystałem słupki po zdemontowanym IO Board (pod spodem płyty
poxipolem przykleiłem pod nimi nakrętki M3), a prawe mocowanie jest
przylutowane do masy na obwodzie płyty. Poza flopkiem wewnątrz atarynki
znalazł miejsce też interfejs KMK IDE 2.0, VBXE, Simple Stereo, SIO2USB,
AOSD i 1M RAM.

3. Budowa drukarki 3D
Ostatnio mocno zainteresowała mnie możliwość
wykonania elementów plastikowych technologią druku 3D. Wykonanie obudowy
do właśnie zrobionej płytki to będzie pestka. No to do roboty. Na
początek trzeba sobie zmontować drukarkę najtańszą i najprosztszą -
Prusa v.2, żeby poznać tajniki druku, a potem się zobaczy.
Zacząłem gromadzić materiały: szpilki budowlane M8, nakrętki, podkładki,
gładkie pręty z nierdzewki, łożyska toczne 608ZZ i liniowe LM8UU oraz
zestaw plastików do połączenia żelastwa do kupy.
W internecie jest sporo na ten temat, przestudiowałem forum Reprapowo,
ściągnąłem instrukcję budowy Prusa i2, pociąłem pręty na określoną
długośći zmontowałem rusztowanie:

Zdjęcie marne, zrobione komórką i nieostre, ale to
jedyne z tego okresu. Teraz oczekiwanie na dopływ kasy, potem zakup
silników krokowych i pasków. I dalsze studiowanie materiałów. Wiele
wyrażeń jest nowych, zaczerpniętych z jęz. angielskiego, trzeba je
zapamiętać:
Filament - materiał z którego powstaje wydruk, występujący w
postaci drutu w zwojach bez lub na szpuli. Drut ten ma najczęściej
średnicę 3mm lub 1,75mm.
Hoted bed lub Hotbed - Ogrzewana powierzchnia, na której powstaje wydruk.
Hotend - kawałek metalu, najczęściej alumimium lub mosiądzu, w
którym umieszczona jest grzałka, termistor i dysza, stanowiący część
głowicy drukującej.
Hobbed Bolt - walec z naciętymi zębami o różnym kształcie.
Ekstruder - zespół wyciskający nitkę roztopionego materiału.
Napędzany jest silnikiem krokowym, który przez przekładnię obraca hobbed
bolt i przesuwa filament wgłąb głowicy.
Retrakcja - cofnięcie filamentu w ekstruderze na czas pustego przebiegu głowicy (Travel)
Skirt - dosłownie spódnica, budowana w czasie druku dodatkowa osłona wydruku.
Brim - drukowana podkładka o wymiarach nieco większych od
właściwego wydruku, zmniejszająca podwijanie brzegów wydruku wskutek
skurczu tworzywa.
Perymetr - cienka obwódka wokół modelu, mająca na celu ustabilizowanie wypływu tworzywa z dyszy na początku drukowania.
Kupiłem też materiał na hotbed - 4mm blachę duralową o
wymiarach 225 X 225 mm. Zacząłem robotę od pocięcia kątownika
aluminiowego na krótkie odcinki o długości rezystorów ceramicznych,
których miałem spory zapas. Blachę, po wywierceniu otworów na mocowanie
złączki na przewody i wkręty poziomujące oczyściłem i odtłuściłem. Za
pomocą kleju termoprzewodzącego przykleiłem rezystory i kątowniki. Te
ostatnie służą do lepszego odprowadzenia ciepła od rezystorów. Po
zlutowaniu rezystorów i przyklejeniu termistora okleiłem spód taśmą
kaptonową. Przykręciłem teżzłączkędo zasilania. Po miesiącu drukowania
złączkętrafił szlag, więc przewody zasilania stołu przylutowałem
bezpośrednio i przykleiłem je silikonem termoprzewodzącym. Spód stołu w
celu minimalizacji strat ciepła pokryłem pianką poliuretanową i
zestrugałem ją do odpowiedniej grubości:


Stół ogrzewa 9 rezystorów 10W
połączonych równolegle. Stół przy zasilaniu 12V pobiera 10,8A co daje
moc zasilania 130W. Jest to nieco za mało. ale po nakryciu stołu kartką
papieru w czasie rozgrzewania pozwala na osiągnięcie temperatury 100
stopni po 15min.
Kupiłem silniki
Ciąg dalszy nastąpi...
|
POCZĄTEK |
HISTORIA |
MUZEUM |
SCHEMATY |
SERWIS |
|
LITERATURA |
MOJE KONSTRUKCJE |
O MNIE |